10:19 25 январи 2021
Пахши мустақим
  • USD11.30
  • EUR13.74
  • RUB0.15
Таҳлил
Гирифтани линки кӯтоҳ
108 0 0

Аксари мардум соли 2020-ро на бо рухдодҳои бузург, балки бо эҳсосот дар хотир хоҳанд дошт. Тоҷикистон бо ҳодисоте рӯ ба рӯ шуд, ки ҳеҷ кас пешгӯӣ намекард

ДУШАНБЕ, 29 дек — Sputnik. Ба гумонам соли 2020-ро касе бо некm ёд намекунад, чун ин сол ба сайёраи мо вабое овард, ки то ҳол инсоният бар ӯ пирӯз нашудааст. Вале намешавад, ҳодисотеро, ки бо COVID - 19 вобаста буд ва ба зиндагии мардум таъсири амиқ гузошт, аз мадди назар дур кард.

Муборизаи Тоҷикистон бо вируси корона

Охирин рӯзи моҳи апрел ҳукумати Тоҷикистон аз зуҳури коронавирус дар кишвар эълон кард. Тасодуфан рӯзи эълон пеш аз як рӯзи сафари комиссияи Созмони Ҷаҳонии Беҳдошт рост омад. Тоҷикистон тавонист муддате аз ин сироят канор монад, вале воҳимаи сироятшавию беморӣ аз моҳҳои март дар кишвар паҳн мешуд. Дар ин давра фавт аз бемории илтиҳоби дутарафаи шуш ва зуком афзуд. Ба хотири пешгирӣ аз COVID - 19 пизишкон хешовандони фавтидагонро бистарӣ мекарданду пизишкони бо онҳо тамосгирифтаро ба карантин мефиристоданд. 

Мардум аз Вазорати тандурустӣ омори дақиқ талаб мекард, вале дар ҷавоб ё посухи рад мегирифт ё хомӯшӣ пеша мекард. Дар натиҷа ин ҳодиса боиси норозигии мардум ва барканории вазири тандурустӣ шуд. Ростӣ вазири нав ҳам барои эълони арқоми дақиқ шитоб намекард.

Ба ҳамаи ин нигоҳ накарда, дар давоми 8 моҳ Тоҷикистон миёни кишварҳои Осиёи Марказӣ аз ҷиҳати фавт пеш аз Туркманистон қарор гирифтааст. Туркманистон дар ин раддабандӣ охирин аст. Чунин аст омори расмӣ.

Соли мотам: бузургони рафта дар соли 2020

Вале агар ташхисҳоро ба назар нагирем, соли 2020 ҷони бисёр оадмонро гирифт. Қариб ҳар тоҷикистонӣ, хешу ақрабо, ҳамкор ё дӯсту ҳамсояашро аз даст дод. Фавт миёни ашхоси машҳури Тоҷикистон низ зиёд буд.

Ҷое зода шудӣ ба кор наомадӣ

Моҳҳои марту апрел, ки мавсими сафари муҳоҷирон барои кор ба мамолики хориҷ мебошад, ба далели коронавирус бештари марзҳо баста шуданд. Аз ҷумла марзҳои Русия, ки аксари муҳоҷирон ин масирро интихоб мекунанд, баста шуд. Аксари муҳоҷирон, ки барои зимистонгузаронӣ ба Ватан баргашта буданд, натавонистанд, аз Тоҷикистон берун шаванд.

Бозори меҳнатии Тоҷикистон аз ҷойи кории холӣ бой нест ва музди меҳнат ҳам на онест, ки муҳоҷирон бо он одат кардаанд. На ҳама дар Ватан кор меёбанду, захираҳо ҳам оҳиста оҳиста ба охир мерасанд, вале роҳҳо ҳамоно баста боқӣ мемонад. 

Онҳое, ҳам ки дар хориҷи кишвар монданд, наонқадар зиндагии хуш доранд. Идомаи кор дар ҳаҷме, ки буд, номумкин шуд. Иқтисодиёт, ки дар давраи карантин зарбаи сахт хӯрд ба ҳаҷми даромади муҳоҷирон таъсири манфӣ расонд. Ҳамагирӣ бошад, хароҷот барои табобату манзилро боло бурд. Дар натиҷа ҳаҷми интиқоли пули муҳоҷирон ба Тоҷикистон коҳиш ёфт.

То чӣ андоза дақиқ гуфтан душвор аст. Бино ба додаҳои Бонки марказии Русия дар давоми 8 моҳи соли 2020 муҳоҷирон дар қиёс бо солҳои пеш ба ватан 37 дарсад камтар маблағ равон кардаанд. Бонки миллии Тоҷикистон бо чунин нишондод розӣ нест ва дигар арқомро нишон медиҳаду мегӯяд, интиқол ҳамагӣ 9% коҳиш ёфтааст. Соли 2019 маблағи умумии ирсолкардаи муҳоҷирон ба кишвар 2,7 миллиард доллар (33,4% ММД) - ро ташкил дод. Нишондодҳои хулосавии соли равон бино ба пешгӯии коршиносон камтар хоҳад буд.

Бино ба гуфти коршиносон интиқоли малбағи муҳоҷирон дар қиёс бо нишондоди расмӣ бештар аст, чун омори расмӣ танҳо интиқоли маблағ тариқи бонкро дар назар мегирад, дар ҳоле, ки аксари муҳоҷирон бо худ ё ба дасти хешу ақрабо маблағ мефиристанд.

Саробонони Тоҷикистон ҳоло худ ба кумак ниёзманд ҳастанд. Бо кор таъмин кардани ҳамаи муҳоҷирони бозгашта дар дохили кишвар, амри муҳол аст ва пур кардани сафи бекорон ба таркиши иҷтимоӣ оварда мерасонад. Ҳукумат барои дарёфти масирҳои нави кор барои муҳоҷирон талош дорад ва ахирн Қатар хостори қувваи корӣ аз Тоҷикистон шуд. Ҳамчунин дар ин росто бо Куреи Ҷанубӣ гуфтушунид идома дорад.

Ҳаводиси муҳими соли 2020 дар Тоҷикистон

Вале Русия ҳамоно барои муҳоҷирони тоҷик ҷалбкунанда боқӣ мемонад: зиндагии якҷоя бо мардуми ИҶШС, забони фаҳмо, фарқият дар музди меҳнат ва сафари бераводид Русияро аз бартарин масири корӣ барои муҳоҷирон мекунад.

Пурра аз "сабза" монд

Коҳиши якбораи ҳаҷми интиқоли маболиғи муҳоҷирони меҳнатӣ - манбаи асосии воридоти асъор дар хазина - боиси аз муомилот ғайб задани долларҳои нақдӣ, евро ва рубл гардид. Ҳатто болоравии якбораи қурби расмии "ҳамешасабз" нисбати пули миллӣ, ки ду маротиба (моҳҳои март ва ноябр) гузаронида шуд, вазъро наҷот надод.

Бакс на дар дасти аҳолӣ ва на дар хазинаи бонкҳо афзун нашуд. Аммо боло рафтани доллар боиси болоравии нархҳо дар бозорҳо шуд. Мунтазамӣ содда аст - маҳсулоти хӯрокворӣ дар Тоҷикистон аз хориҷ 65%, сӯзишворӣ ва равғанҳои молиданӣ - қариб пурра харидорӣ карда мешавад. Чун нарх ба фоидаи шумо нест, шумо бояд барои воридот маблағи бештар пардохт кунед.

Тибқи маълумоти Ожонсии омор, дар 9 моҳ сатҳи таваррум аз 5% гузашт. Таҳлилгарони БОР ҳисоб кардаанд, ки то охири сол он 6,6% -ро ташкил хоҳад дод. Ва мутахассисони БҶ мутмаинанд, ки рақами ниҳоӣ ба 10% хоҳад расид. Нархи маҳсулоти хӯрокворӣ, ҳатто маҳсулоти маҳаллӣ боло рафтааст. Шакар (38%), равған (22%), маҳсулоти нонӣ (12%), картошка (11%) ва гӯшт (6%) боло рафт.

Коршиносон ҳушдор медиҳанд, ки набуди асъори хориҷӣ дар муомилот ба амнияти озуқавории кишвар таҳдид мекунад. Орд, шакар, равғани растанӣ ва моҳӣ ба ҷумҳурӣ бештар аз хориҷ ворид карда мешаванд ва барои хариди онҳо доллар ё рубли русӣ лозим аст. Истеҳсолкунандагони маҳаллӣ наметавонанд мустақилона бозори дохилиро таъмин кунанд.

Дар бозори маҳсулоти саноатӣ низ чунин манзара аст. Маҳсулоти саноатӣ низ аслан воридотӣ аст. Соҳибкорон аз бонкҳо бо асъори хориҷӣ қарз гирифта, дар хориҷа харидорӣ карданд. Ҳоло, дар шароити норасоии шадиди доллар, баргардонидани қарзҳо хеле мушкил шудааст.

Воҳима ва қаллобон

Одатан, дар Тоҷикистон мардум бо як мушкили умумӣ дастҳояшонро гарм кунанд. Дар аввали баҳор, як воҳимаи умумиро бо овозаҳои баста шудани бозорҳо дар робита бо пандемия ташкил карданд. Барои мардум гуруснагии умумӣ пешбинӣ шуда буд. Пасандозҳои охиринро гирифта, мардум ба харидории (орд, равған, шакар) ба бозорҳо шитофтанд.

Нархҳо фавран ҷаҳиданд, ҳаяҷон боиси он шуд, ки ҳатто маҳсулоти пастсифат ба фурӯш мерафт. Аз захираи давлатӣ интиқол додани маҳсулоти хӯрокворӣ кӯмак накард. Мақомоти ҳифзи ҳуқуқ ба ҷустуҷӯи иғвогарон шурӯъ карданд, ваҳм дар як рӯз хомӯш шуд.

Нархи меваю сабзавоти дорои хусусиятҳои зидди вирусӣ баланд шуданд: лимӯ, сирпиёз, занҷабил ва ғайра. Тибби мардумӣ нисбат ба тибби анъанавӣ дастрастар шудааст - нархҳои ниқоб, дастпӯшак, антибиотикҳо ва дигар доруҳо барои сармозадагӣ, астма ва бронхит дар дорухонаҳо баланд шуданд.

Касе ба фурӯши антисептики қалбакӣ шурӯъ кард. Қаллобон ба фурӯши нишонаҳои кабуди чинӣ бо навиштаҷоти Virus shut out дар бозорҳо ва дар дорухонаҳо пардохтанд, ки гӯё аз сироят муҳофизат мекунанд. Дар ин ҷо психологияи харидорон низ нақш бозид: аз қадимулайём дар Тоҷикистон анъанаи дар гардан овехтани "тумор" -и миллӣ вуҷуд дорад.

Хушбахтона, одамони хубе ҳам буданд, ки роҳи муассири муҳофизат аз сироятро пайдо карданд. Дар як муддати кӯтоҳ, якчанд олимон якбора ноу-хауҳои худро пешниҳод карданд: дастгоҳи нафасдиҳии сунъии сайёр, кабинаи дезинфексия, дастгоҳ барои безарар гардонидани дастҳо ва ҳуҷҷатҳо ва дорупошаки антисептикӣ, ки аз тухми зираи сиёҳ сохта шудааст.

Дуркор мешавем

Охирин ҷашни бузург дар Тоҷикистон Наврӯз буд. Дар охири моҳи март мавҷудияти вирус ба расмият шинохта нашуд, бинобар ин тантанаҳои оммавӣ баргузор шуданд. Ҳама чиз ба таври анъанавӣ ҷараён дошт: ярмаркаҳо, консертҳо, мусобиқаҳо оид ба варзиши миллӣ "куштӣ", "бузкашӣ", намоишгоҳҳо ва фурӯшҳо. Якбора иди асал, картошка ва нон низ ҷашн гирифта шуданд.

Баъдтар, комиссияи СҶБ аз мақомот даъват кард, ки аз таҷлили бошукӯҳ қатъиян худдорӣ кунанд. Пас аз тавсияҳо, таҷлили ҷашнҳои васеъмиқёс ба монанди Рӯзи Истиқлол ва дигар идҳо бекор карда шуданд.

Соли нав низ дар Тоҷикистон зери аломати "тоҷ" баргузор мешавад. Дар майдони асосии Душанбе арчаи чандметрӣ ва на консерту тантанаҳо нахоҳад буд. Тоҷикистониён шаби соли навро бо тамошои телевизор ва пешрафтатаринашон дар интернет пешвоз хоҳанд гирифт.

Технологияҳои онлайнӣ дар пандемия дар маҷмӯъ як навъ наҷотбахши ҷомеа гаштанд. Аз кори мактаб то дуркорӣ. Афсӯс, ки ин усул дар Тоҷикистон кам истифода мешавад. Тарофаҳои интернет дар ин ҷо яке аз гаронтарин дар ҷаҳон ҳастанд вале сифат ва суръат бартарият мехоҳад. Вале тамошои барномаҳои дигар кишварҳо халал надорад.

Шаби торик - лақаби "БТ"

Аммо набудани равшанӣ дар хонаҳои аксари сокинон метавонад халали ҷиддӣ расонад. Ширкати "Барқи Тоҷик" изҳор мекунад, ки дар Тоҷикистон маҳдудияти барқӣ вуҷуд надорад ва нахоҳад буд. Сокинони деҳот ва шаҳрҳои хурд, ки ҳамарӯза 10-16 соат бидуни барқ ​​менишинанд, ба ӯ бовар намекунанд ва бо пули охирин шамъ, ангишт ва керосин захира мекунанд.

Сабабҳои лимити барқӣ гуногун: аз камии оби дарёҳо, то таъмир дар шабакаҳо ва зеристгоҳҳо. Аз тарафи дигар, даъватҳо барои сарфаи нерӯи барқ ​​дар ҳама ҷо, ҳатто аз минбари баланд садо медиҳанд. Ба мардум зарурати саривақт пардохт кардани пули барқро хотиррасон мекунанд ва инро қарзи шаҳрвандии ҳар як шахси баландфарҳанг меноманд.

Энергетикҳо маҷбур шуданд, ки содиротро ба Афғонистон, Ӯзбекистон ва Қирғизистон - истеъмолкунандагони асосии барқи маҳаллӣ боздоранд. Аммо ин як манбаи назарраси асъори хориҷӣ мебошад, ки дар ҳоли ҳозир чӣ қадар ба кишвар намерасад. Дар 10 моҳи соли равон, Тоҷикистон аз содироти нерӯи барқ ​​тақрибан 50 миллион доллар ба даст овард. Дар ин миён, дар муқоиса бо нишондиҳандаҳои соли гузашта, ҷумҳурӣ 39 миллион доллари дигарро ба даст наовардааст.

Газро зер кун

Моҳи июл дар Тоҷикистон нархи гази моеъ баланд шуд. Тарофаҳо 65% афзоиш ёфтанд, илова бар ин, нарасидани ин навъи сӯзишворӣ ва равғанҳои молиданӣ ба назар мерасид. Ин ба соҳибони воситаҳои нақлиёт фавран таъсир расонд, ки 60% онҳо барои пур кардани сӯзишвории "аспҳои оҳанин" ин навъи сӯзишвориро истифода мебаранд. Табиист, ки арзиши интиқоли бор фавран боло рафт.

Талаботи солонаи кишвар ба гази моеъ 400 ҳазор тоннаро ташкил медиҳад, имсол воридоти 408,5 ҳазор тонна пешбинӣ шуда буд. Барои ин аз буҷа тақрибан 139 миллион доллар ҷудо карда шудааст. Таъминкунандагони асосии сӯзишворӣ ва равғанҳои молиданӣ Русия ва Қазоқистон мебошанд.

Бо ҳамин гуна ҳодисот ба Тоҷикистон Соли нав меояд. Ҳамагирӣ шартҳои худро дораду ба мақомоту сокинони ҷумҳурӣ вазифагузорӣ мекунад. Посух чӣ гуна хоҳад буд - соли оянда нишон хоҳад дод.

Барчаспҳо:
Тоҷикистон, пешгӯӣ, пешгӯӣ, Соли нав

Мавзӯъҳои асосӣ