17:14 01 июни 2020
Пахши мустақим
  • USD10.27
  • EUR11.42
  • RUB0.14
Тасвирбаён

Пиряхҳои Тоҷикистон: сарчашмаи об дар Осиёи Марказӣ

Гирифтани линки кӯтоҳ
280 0 0
Пиряхҳои Тоҷикистон
© Sputnik

Тавре маълум аст, яке аз пиряхҳои бузургтарини кӯҳӣ – Федченко дар ҳудуди Тоҷикистон ҷойгир аст. Тибқи таҳлилҳои коршиносони муҳити зист гармии иқлим ба пиряхҳо хеле таъсир гузоштааст

Ба иттилои баъзе аз коршиносон, дар мамлакатҳои Осиёи Марказӣ ҳаҷми умумии пиряхҳо тақрибан ба 17 ҳазор км2 баробар мебошад, ки бештар аз 60 фоизи онҳо дар қаламрави Тоҷикистон ҷойгиранд.

Дар Тоҷикистон беш аз 10 ҳазор пиряхи хурду бузург мавҷуд аст, ки масоҳаташон ба 11146 км2  баробар аст ва ин нишондиҳанда 8 дарсади ҳудуди кишварро дар бар мегирад.

Пиряхҳо асосан дар Помири Шимолию Ғарбӣ ва кӯҳистони Ҳисору Олой воқеъ гардидаанд. Бештари пиряхҳо дар баландиҳои 3000-3500 то баландиҳои 3500-5300 м ҷой гирифтаанд.

Захираи умумии ях дар пиряхҳои кишвар ба 845км3 баробар буда, пиряхҳои хурд бо масоҳати 1км2 танҳо 20 фоизи шумораи умумии пиряхҳои кишварро ташкил менамоянд, вале 85 фоизи ҳаҷми ях дар онҳо мутамарказ гардидааст.Дар пиряхҳои кишварамон 456,9 километри мукааб об захира шуда, соле ин пиряхҳо ба дарёҳо 61,8 километри мукааб об медиҳанд, ки дар давоми 12 сол аз тамоми дарёҳои Осиёи Миёна ҷорӣ мегардад, баробар аст.

Дар Тоҷикистон пиряхҳои бузургтарин аз қабили Федченко (651,7км2), Грумм-Гржимайло (143км2), Гармо (114,6 км2) ва даҳҳо пиряхҳои дигар, ки зиёда аз 30 км2-ро фарогиранд  дар нуқтаҳои баландтарини Тоҷикистон Исмоили Сомонӣ (7495м) ва Абу Алӣ ибни Сино (7134м) ҷойгир мебошанд.

Пиряхи Федченко яке аз калонтарин пиряхҳои дунё ба шумор рафта, дарозии он 77 км ва бараш аз 1700 то 3100 метрро ташкил медиҳад. Пирях аз нишемангоҳи қуллаи Инқилоб дар нишебии шимолии қатораҳои Язғулом ибтидоъ гирифта, то ба дарозии қатораҳои шарқии Академияи илмҳо идома меёбад. Ғафсии ях дар қисмати мобайнии пирях 1000 метр ва масоҳати умумии яхбандишуда ва барфтудаҳо 992 км2-ро ташкил медиҳанд.

Нуқтаи болоии пирях дар баландии 6280 метр ва қисмати поёнии он дар масоҳати 2900 метр ҷойгир буда, баландии хати барфӣ 4650 метрро ташкил менамояд.

Тасвирбаёни бештар

  • Другая сторона фронта
    Таҷдиди ахир: 09:51 09.05.2020
    09:51 09.05.2020

    Тарафи дигари фронт

    Бар тибқи маълумотҳои бойгонӣ, сар аз соли 1941 то 1945 аз Тоҷикитони Шӯравӣ ҳудуди 300 000 нафар ба фронт сафарбар шуданд, ки аз ин миён 100 000 нафар беному нишон шуданд

    223
  • Рамазон 2020 дар Тоҷикистон: тақвими рӯзадорӣ
    Таҷдиди ахир: 22:30 07.05.2020
    22:30 07.05.2020

    Рамазон - 2020 дар Тоҷикистон: тақвим аз аввал то охир

    Рӯзадорӣ яке аз панҷ рукни Ислом аст, ки барои ҳамаи мусалмонон воҷиб аст. Дар давоми тамоми моҳ, аз тулӯъ то ғурӯби офтоб, нафари муъмин бояд аз хӯрдан, нӯшидан, тамокукашӣ ва наздикшавии шаҳвонӣ дурӣ ҷӯяд

    2085
  • Дар Тоҷикистон чанд  собиқадорӣ Ҷанги Бузурги  Ватани зиндагӣ мекунад
    Таҷдиди ахир: 15:10 07.05.2020
    15:10 07.05.2020

    Дар Тоҷикистон чанд куҳансарбоз Рӯзи Ғалабаро таҷлил мекунанд

    Рӯзи 9 май аз Рӯзи Ғалаба дар Ҷанги Бузурги Ватан 75 сол сипарӣ мешавад. Дар Тоҷикистон дар ин рӯзҳо чанд куҳансарбоз Рӯзи Ғалабаро таҷлил мекунанд дар тасвирбаёни Sputnik Тоҷикистон инъикос ёфтааст

    381
  • Муҳоҷирони меҳнатӣ дар худҷудоӣ
    Таҷдиди ахир: 21:30 13.04.2020
    21:30 13.04.2020

    Таъсири коронавирус ба шуғлу пули муҳоҷирон

    Таъсири пандемияи коронавирус ба иқтисоди кишварҳои ҷаҳон рӯзафзун буда, дар шароити шиддати худҷудоӣ муҳоҷирони меҳнатӣ дар Русия беш аз пеш осебпазир шудаанд

    772

Мавзӯъҳои асосӣ