20:07 28 феврали 2020
Пахши мустақим
  • USD9.68
  • EUR10.65
  • RUB0.14
Андеша
Гирифтани линки кӯтоҳ
320 0 0

Нахустин президенти Қазоқистон Нурсултон Назарбоев ба РИА Новости гуфт, ки вай 20 сол қабл дар ҳамтои нави худ Владимир Путин шахси доно ва шуҷоъро дидаст ва баъдан байни ду раҳбари бузургтарин кишварҳои пасошӯравӣ чӣ гуна муносибат барқарор шудааст.

Назарбаев инчунин андешаҳои худро дар бораи он, ки ба забон овардани номи президенти Русия осон аст ва ё не, беҳбудии асосии ӯ чист ва оё метавон натиҷаҳои "даврони Путин" -ро ҷамъбаст кард, иброз дошт.

- Шумо бо Владимир Путин борҳо мулоқот кардаед. Вақте фаҳмидед, ки Путин ҷойи нахустин президенти Русияро хоҳад гирифт чӣ гуна таассуротҳо шуморо фаро гирифт?

- Солҳои навадуми асри гузашта мураккаб ва ногуфтанӣ буданд. Маҳз дар ҳамин давра на танҳо дар Русия, балки дар тамоми ҷаҳон дигаргуниҳои куллии сиёсӣ ва иқтисодӣ ба амал омаданд. Гузариш аз низоми қадимии шӯравӣ ба иқтисоди бозорӣ, поягузорӣ Россияи муосир буд.

Хамаи ин дар натиҷаи мубориза ба амал омад. Бисёриҳо бо ислоҳоти мавҷуда дар ҷомеа розӣ нестанд. Ба Борис Николаевич Елсин бояд эътибор дода шавад - вай мутмаин буд, ки Русия бояд тамоман дигаргун шавад.

Нахустин президенти Русия Борис Елсин муддати тӯлонӣ дар бораи вориси худ тасмим гирифт, ки оқибат Владимир Путинро интихоб кард. Дар оғози асри 21 як сиёсатмадори нав ба Кремл омад, ки ба ҳеҷ кадоме аз пешгузаштагон монанд набуд. Он вақт ба мушкил буд, пай бурдан, ки "даврони Путин" дар Русия оғоз шудааст.

Аввалин чизе, ки дар сирати Владимир Владимирович сарвари ҳукумати Русия маро ба ҳайрат овард, ин дониши баланд, нерӯи тоза ва омодагӣ ба ҳалли масъалаҳои душвортарин буд. 20 сол пеш, ман чунин эҳсос мекардам, ки ин сиёсатмадори он замон ҷавон ба ҳама кори ҳаёт омода аст ва метавонад ба ҳама гуна даъвоҳо равшан ва дақиқ посух диҳад.

Ман фикр мекунам, ки мардуми Федератсияи Россия бо Владимир Владимирович хеле хушбахт буданд, ки дар ибтидои асри 21 кишварро сарварӣ карда, онро аз ҳама озмоишҳои сахт пеш овард. Таҳти роҳбарии ӯ Русия боз як давлати абарқудрат гардид.

- Шумо гуфтед, ки бо Путин муносибатҳои хуб доштед ва доред. Шумо дар сиёсат таҷриба доштед, вай ҷавонтар буд, буд ҳолатҳое, ки Шумо ба президенти Русия маслиҳат додед? Ва ё сарфи назар аз таҷрибаи бештари сиёсӣ, оё шумо ба маслиҳати Путин гӯш додаед?

- Тавре, ки мегӯянд, ба дигарон маслиҳат додан осон аст, аммо худ тасмим гирифтан мушкил аст. Хусусан тасмимҳои ғайримуқаррарӣ, ки дар паси онҳо тақдири миллионҳо одамон ҳастанд. Роҳбари давлат будан масъулияти бузург ва бори вазнин аст, ки на ҳама метавонанд онро иҷро кунанд.

Дар ин ҷо мехоҳам қайд кунам, ки ҳангоми ба сари қудрат омадан Владимир Владимирович таҷрибаи хуби сиёсӣ дошт. Аммо, ӯ кушода буд ва омода буд, ки андешаҳои дӯстон ва ҳамкоронашро гӯш кунад.

Дар байни мо муносибатҳои боваринок инкишоф ёфтанд. Ҳар як ҷаласаи мо аз доираи қоидаҳои тасдиқшуда берун аз доираи мӯҳлати муқарраркардаи протокол берун аст. Мо бисёр вақт масъалаҳоро муҳокима мекунем, мубодилаи афкор мекунем, баъзан баҳсу мунозира мекунем, кӯшиш мекунем дурустии мавқеи худро собит намоем. Ин лаҳзаҳои муқаррарии кории роҳбарони ду давлати бузурги Авруосиё мебошанд. Тавре ки шумо медонед, ҳақиқат дар баҳсҳо пайдо мешавад. 

Ин ҷо мехостам қайд намоям, ки баҳои воқеӣ ва холисонаи ҳар як сиёсатмадор вақт дода метавонад. Таърих рӯҳияи субъективӣ надорад ва фикр мекунам, ки ба мулоҳизаронӣ ва ҷамъбасти “даврони Путин” хеле барвақт аст.

- Шумо гуфтед, ки Путин марди ростқавл аст. Дар тӯли 20 соли кор, ӯ ҳадди аққал як бор аз иҷрои ваъдааш дур шуд, ки ин ба Русия фоида оварда бошад? Оё чунин сифат, эҳтимолан, дар ин мансаб кӯмак мекунад ва ё шояд сади роҳ мегардад?

- Барои Путин иҷрои ваъдаҳояш як масъалаи шарафу номус аст. Аммо бояд қайд кард, ки ҳар як сухани ӯ вазн дорад. Ҳамзамон Владимир Владимирович шахсе буд, ки арзиши дӯстии ҳақиқиро медонад.

Мисоли ҳаётро гиред. Бо шахси бад, маккор ва фиребгар кӣ дӯст хоҳад шуд? Аз эҳтимол дур нест, ки чунин кас пайдо шавад. Ҳатто онҳое, ки мехоҳанд муносибатҳои мӯътадилро нигоҳ доранд, дӯсти кардан нахоҳанд бо чунин шахсон.

Ҳамин мисолро дар бораи сиёсатмадорон ва давлатҳо низ гуфтан мумкин аст. Дар ниҳоят, онҳо низ гуногунанд: сулҳдӯст ва хашмгин, ба қавли худ худ хиёнат мекунанд.

Дар Шарқ мегӯянд: "Санг ба дарахти пурбор партофта мешавад". Сиёсати Путин ҳам ҳаминро мемонад  ва нуфузи байналмилалии Русия афзоиш меёбад.

- Оё дар тӯли ин муддат бо Путин ихтилофи ҷиддӣ доштед? Оё шумо ҳама ба он чизе ки вай ба манфиати кишвар мекунад, мувофиқед?

- Ҳар як сиёсатмадор бояд манфиатҳои кишварашро баён ва ҳифз кунад. Владимир Владимирович сиёсатмадори прагматикӣ ва музокиротчии самарабор аст.

Аммо, дар ҷаҳони муосир кӣ бо сиёсатмадори заиф ҳисоби мекунад? Сиёсатмадори заиф наметавонад манфиатҳои миллии кишваррашро ҳимоя кунад. Аз ин рӯ, орзуи ҳар як сиёсатмадор ва ватандӯст орзуи обод кардани Ватан ва ба қатори давлатҳои пешрафтаи ҷаҳон табдил додани он мебошад. Бе ин эҳсоси ифтихор аз кишваре, ки шумо шаҳрванди он ҳастед, ғайриимкон аст.

Имрӯз ягон масъалаи муҳими байналмилалӣ бидуни назардошти фикру ақидаи Федератсияи Русия ҳал намешавад. Вай қутби нуфузи ҷаҳонӣ дар дунёст. Оё ин эътирофи саъйи Владимир Путин нест, ки дар сари ҳукмати Русия қарор дорад?

Сарфи назар аз ҳаммонандии мавқеъҳои Қазоқистон ва Русия оид ба бисёр масъалаҳои рӯзномаи байналмилалӣ, мо нуқтаи назари худро дар ҳалли баъзе масъалаҳо дорем.

Дар Қазоқистон инро хуб медонанд ва аз ин рӯ, барои ҳамкориҳои судманд бо ҳамсоягони худ ҳар кори аз дасташон меомадаро мекунанд.

Барчаспҳо:
Қазоқистон, Назарбоев, Путин, Русия

Мавзӯъҳои асосӣ