20:55 02 декабри 2020
Пахши мустақим
  • USD11.30
  • EUR13.63
  • RUB0.15
Сиёсат
Гирифтани линки кӯтоҳ
490 0 0

Ҳиллари Клинтон, собиқ номзади ноком барои дарёфти курсии президентии ИМА, матни барномавиро дар маҷаллаи бонуфузи Foreign Policy нашр кард, ки метавон онро стратегияи воқеии Амрико барои барқароркунии гегемонияи глобалии ИМА ҳисобид

ДУШАНБЕ, 16 ноя — Sputnik. Суханронии болохонадори президенти оянда Байденро дигар имкон дорад нахонеду гӯш ҳам накунед: Хонум Клинтон ҳама чизро бо ибораҳои возеҳ ва бидуни нофаҳмӣ таҳия кард ва - бо дарназардошти ҷойгоҳи "ҷамоати Клинтон" дар рейтинги воқеии сиёсати Амрико - имкони татбиқи ин стратегияи мушаххас хеле зиёд аст.

Аҷибтарин нуқта дар матни "хонуми президент" -и ноком (он тавре ки вай худро чунин номид) он аст, ки ин барнома эътирофи ҳамаҷониба, калон ва муфассалест, ки Доналд Трамп ҳақ буд.

Доналд Трамп, ҳатто агар ӯ зиндагии худро дар паси панҷара ба поён расонад (ва ин сенарияи ба эҳтимол дур аст), метавонад як дастоварди бебаҳоеро барои худ бинависад - вай роҳи таърихии Иёлоти Муттаҳидаро шикаст ва ҳатто онҳое, ки эҳтимолан бо истифода аз овозҳои мурдаҳои Амрико ба қудрат мерасанд , аллакай маҷбуранд сиёсати хориҷӣ ва ҳатто дохилии худро аз рӯи роҳҳое, ки собиқ президент сохт тамаркуз ва таҳия кунанд.

Бо вуҷуди танқиди эҳсосии президенти 45-уми Иёлоти Муттаҳида, хонум Клинтон диққатро ба мушкилоте ҷалб мекунад, ки демократҳо қаблан на танҳо сарфи назар карданд, балки инкор карданро афзал медонистанд:

"Маъмурияти ҳарду ҷониб оқибатҳои амнияти миллии сиёсати иқтисодиро, ки соҳаҳои аз ҷиҳати стратегӣ муҳимро заиф месозад ва занҷирҳои ҳаётан муҳимро ба хориҷа мефиристад, қадр намекарданд. Бо сабабҳои маълум ҷомеаи сиёсати хориҷӣ (яъне Департаменти давлатӣ, мушовирони президент оид ба сиёсати хориҷӣ, коршиносони марказҳои таҳлилӣ - Ред.) диққати худро ба он равона кардаанд, ки чӣ гуна созишномаҳои нави тиҷоратӣ иттифоқҳоро мустаҳкам намуда, нуфузи Амрикоро дар кишварҳои рӯ ба тараққӣ афзоиш диҳанд. Ҳангоме ки ҷумҳурихоҳон талошҳоро барои дастгирии коргарон, эҷоди ҷойҳои корӣ ва сармоягузорӣ ба ҷамоаҳои азияткашидаро дар ватан саркӯб карданд, демократҳо мебоист бештар ба қатъ кардани аҳдҳои нави тиҷоратӣ машғул мешуданд, ”,-менависад Клинтон.

Агар дар ҷабҳаи ҷумҳурихоҳон, ки воқеан нисбат ба оқибатҳои ҷаҳонишавии иқтисодӣ бемасъулиятӣ намекарданд, фикр кардан мумкин буд, ки ин пораро яке аз суханварони Доналд Трамп навиштааст, ки тамоми карераи сиёсии худро бо иттиҳомот алайҳи ҳарду ҷониб сохтааст, ки ба гуфти ӯ, онҳо дидаву дониста ҷойҳои корӣ ва иншооти истеҳсолии Амрикоро ба Чин интиқол доданд, ки ин вазъро ба вуҷуд овардааст, ки Пекин метавонад дар мубориза барои қудрати пешрафтаи ҷаҳон бо Вашингтон рақобат кунад.

Ҷаҳонишавии усули амрикоӣ мурдааст, зеро Трамп онро кушт ва ҳоло ҳатто сиёсатмадори пешбари Ҳизби Демократ Трампро ба матни барномаи худ ворид карда, Чинро ҳамчун таҳдид ба амнияти миллии ИМА - на танҳо низомӣ, балки (пеш аз ҳама) иқтисодӣ ишора мекунад.

Қобили зикр аст, ки дар барномаи Ҳиллари Клинтон ба мубориза бо Чин диққати бештар дода мешавад, на мубориза бо Русия, гарчанде ки дар бисёр ҳолатҳо зикри душманони асосии ИМА дар матни ӯ бо вергул ҷудо карда шудааст.

Ҳадди аққал дар сатҳи ҳадафҳо, ҳаргиз дар бораи "нигаронии тамоми қувваҳо ба Русия" гуфта нашудааст. Тамоми баҳс ба зарурати дур шудан аз рухдоди ҷанги сард ва пайдо кардани роҳи дурусти буғӣ кардан, пеш аз ҳама Чин ва Русияро барои шарикӣ.

Аммо, бо ишора ба тағироти муайяни "трампӣ" дар гуфтугӯи сиёсии демократӣ, наметавон пайдарҳамии қавиро дар робита ба нигоҳ доштани самт танҳо ба муқовимат қайд кард - аз рӯи матни хонум Клинтон мулоҳиза ронем, худи идеяи ҳамзистии осоишта бо Чин ва Русия, ба истиснои баъзе ҳамкориҳо ва паст кардани шиддат буда, ба сараш дигар намеояд.

Ҳатто дипломатияро роҳбари собиқи Департаменти давлатӣ пеш аз ҳама ҳамчун воситае қабул мекунад, ки барои фишори шадид имконияти мусоидтар фароҳам меорад.

Масалан, ҳангоми танқид кардани маъмурияти Трамп барои нокомӣ дар ҳамкорӣ бо ҳампаймонҳо, вай мисоли зерини дипломатии хубро овардааст:

"Ӯҳдадориҳои нав ба дипломатия мавқеи низомии Иёлоти Муттаҳидаро тақвият мебахшад. Иттифоқҳои ИМА дороие ҳастанд, ки на Чин ва на Русия ба ҳам ба он баробар намешаванд, ва ин ба Вашингтон имкон медиҳанд, ки қудратро дар саросари ҷаҳон паҳн кунад. Масалан, вақте ки ман котиби давлатӣ будам, мо дар бораи ҷойгир кардани 2500 аскарони пиёдагарди баҳрии ИМА дар шимоли Австралия, дар наздикии роҳҳои баҳсбарангез дар баҳри Хитои Ҷанубӣ гуфтушунид ва қарордод бастем".

Дар маҷмӯъ, ҷаҳон дубора таҷдиди хироҷеро хоҳад дид, ки Иёлоти Муттаҳида мехоҳад вассалҳояшро ба ларза андозад ва агар Трамп (ҳамчун як соҳибкори воқеӣ) пардохтро дар шакли нақд афзалтар дониста бошад (аз ин рӯ Клинтон ӯро ба табдил додани НАТО ба тиҷорат айбдор мекунад), пас равиши нисбатан мукаммали сохти демократӣ ин аст, ки вассалҳо ҳам бо пул ва ҳам, ба истилоҳ, дар шакли натура пардохт хоҳанд кард - дар шакли амалҳое, ки метавонанд ба Иёлоти Муттаҳида дар афзоиши ягон бартарии низомӣ бар Чин ё Русия кумак кунанд.

Аммо, хабари хуш низ ҳаст: ҳадди аққал дар сатҳи эъломия,  Клинтон маъмурияти Байден ҷонибдори он аст, ки агар имкон бошад, аз ҷанги "тасодуфӣ" -и ҳастаӣ бо Чин ё Русия канорагирӣ карда шавад, ки дар пасманзари ҳузури маъмурияти Байден шумораи муайяни сардиҳои комилан хушҳолкунанда нест.

Клинтон дар бораи зарурати системаҳои нави силоҳи маъмулӣ сухан ронда, таъкид мекунад, ки ин "қобилиятҳо бояд бо механизмҳое ҳамроҳ бошанд, ки имкони роизаниҳро бо Чин ва Русия фароҳам кунад, то эҳтимолияти иштибоҳи ҳамлаи анъанавии дарозмуддатро бо зарбаи ҳастаӣ, ки метавонад ба авҷгирии фалокатбор оварда расонад, коҳиш диҳанд".

Албатта, хуб аст, ки Вашингтон эҳтимолан барои ба кор даровардани чунин механизм кӯшиш ба харҷ диҳад, аммо тасмими таъсиси Амрико (бо мо бо овози котиби давлатии собиқ сӯҳбат кардан) дар пешбурди манфиатҳои геополитикии он бо ёрии зарбаҳои мушакӣ ва бомба наметавонад пайомади мусбатеро дар пайи дошта бошад.

Бозгашти пурраи  Амрико ба фишангҳои назорати машинаи сиёсӣ, низомӣ ва дипломатии амрикоӣ поёнёи дигаргуниҳои ҷаҳонӣ нахоҳад шуд, аммо бешубҳа дар сайёра сулҳ нахоҳад буд: Иёлоти Муттаҳида кӯшиш хоҳад кард, ки баъзе иншооти истеҳсолиро ба қаламрави худ баргардонад, дар ҳоле ки рақибони геополитикӣ кӯшиш мекунанд, ки онҳоро бо усулҳои ҳарбӣ ва дипломатӣ фаъолона фишор диҳанд.

Агар дар бораи қобилияти маъмурияти Байден барои ба самти истеҳсолоти саноатӣ баргардонидани иқтисоди ИМА шубҳаҳои ҷиддӣ вуҷуд дошта бошанд, пас ҳеҷ шакке нест, ки машинаи низомии Амрико бо хурсандӣ ба идомаи саёҳатҳои хунин дар саросари ҷаҳон бармегардад.

Барчаспҳо:
Хиллари Клинтон, Чин, Русия, ИМА

Мавзӯъҳои асосӣ