12:25 11 августи 2020
Пахши мустақим
  • USD10.31
  • EUR12.13
  • RUB0.14
Варзиш
Гирифтани линки кӯтоҳ
143 0 0

Юрий Лобанов ду маротиба ба ҷойгоҳи баланди олимпӣ баромада ҳамроҳи бародараш Тоҷикистонро шӯҳратёр кард ва онро ба яке аз марказҳои рушди қаиқронӣ табдил дод

ДУШАНБЕ, 22 июл - Sputnik. Пеш аз ба варзиш омадан, тарҷумаи ҳоли қаҳрамони ҳашткаратаи ҷаҳон Юрий Лобанов равшан набуд. Як хонандаи оддии шӯравӣ, пас аз синфи 8-ум дар фабрикаи дӯзандагӣ аввал ба ҳайси ёрдамчии усто ва сипас усто шуда кор кардааст.

Варзиш барои ӯ як хоббии муваққатӣ буд. Ӯ якбора якчанд навъи варзишро санҷид - аввал баскетбол, баъд варзиши сабук. Аммо рӯзе ҷавон ба қайиқи оддии сайёҳие нишаста, бори аввал эҳсос кард, ки ин барои ӯст.

Аҷиб он аст, ки ба монанди як варзишгари дигари варзидаи олимпии Тоҷикистон, Анатолий Старостин, варзишгар Юрий Лобанов бо пешниҳоди бародари калонии худ ба варзиши калон омада бо ӯ сазовори ҷоизаҳои олимпӣ шудааст.

Олимпийский чемпион по гребле Юрий Лобанов
© Sputnik / Р. Нетелев
Олимпийский чемпион по гребле Юрий Лобанов

Бо пайравии бародараш Михаил, ӯ бо қаиқ ошно шуд - қаиқи Полинезӣ, ки аз чуб сохта шуда буд, ки идора кардани он миқдори кофии маҳоратро талаб мекунад. Барои он ки танҳо нишаста ва дар он саф кашед, ба шумо лозим аст, ки ҳисси мувозинат дошта бошед. Ва агар шумо хоҳед, ки тарафдори он бошед, шумо бояд ба маънои аслӣ хурдтарин ларзишҳои киштиро бо бадани худ эҳсос кунед.

Лобанов аз душвориҳо намеҳаросид. Бели қаиқрониро ба даст гирифта, пас аз чанде онро на чун таҷҳизоти варзишӣ, балки  чун узви бадани худ идора мекард.  Табиатан, "шудгоргар" - ӯ устуворӣ ва меҳнатдӯстиро пас аз якчанд сол ба медали тиллои олимпӣ мубаддал кард.

Чӣ гуна ин рух дод. Дар ин бора ба Sputnik Тоҷикистон рӯзноманигори собиқадори тоҷик, публисист Владимир Фролов нақл кард.

Нахустмуҳорибаи душанбегиҳо дар Маскав

Қадамҳои аввалини қаиқронро Георгий Субочев, қаҳрамони чандкаратаи Тоҷикистон назорат мекард. Сипас, аз соли 1969 то 1971, варзишгар шогирди мураббии маъруф Ибрагим Ҳасанов гардид.

"Ман дар ёд дорам, ки чӣ гуна як писар аз оилаи синфи коргар ба аввалин давраи омӯзишӣ омада буд. Кӣ метавонист фикр кунад, ки вай чемпиони олимпии оянда аст. Юра як хислат дошт, ки хеле писандам буд – ӯ хоҳиши ба даст овардани дараҷаи аълоро дошт. Таҳсил дар мактаби шабона, кор дар фабрика ва омӯзиш - ман медонам, ки чунин ҳолро на ҳар кас тоб меорад”, - мегӯяд Хасанов.

Аввалин мусобиқаи ҷиддӣ барои Лобанов чемпионати наврасон дар Минск буд, ки дар он ду медали нуқра ба даст овард. Мураббӣ истеъдоди ӯро дар хайати худ қадрдонӣ кард ва ба варзишгари ҷавон супориш дод, ки дар чемпионати ИҶШС дар соли 1970 на дар ҳайати наврасон, балки бо калонсолон баромад мекунад.

Дурустии интихоб тасдиқ шуд, гарчанде ки дастаи Тоҷикистон ба зинаҳои баланд нарасид, вай тавонист медали биринҷиро дар эстафетаи 4х500 метр ба даст орад, ки ин як имкони хуб барои иштирок дар Олимпиадаи оянда буд.

Албатта муваффақияти воқеии шахсии Лобановро дар финали Спартакиадаи халқҳои ИҶШС дар соли 1971 интизор буданд.

"Муҳорибаи ӯ дар Маскав ҳамзамон бо озмоиши аввалини қувваҳои дигари ҷавонони Душанбе, аз ҷумла бародараш Михаил Лобанов ва рафиқи ӯ Владимир Панков баргузор шуд", - ба ёд меорад Владимир Фролов. Ҳарду дар Олимпиада якҷоя бо гуруҳҳои се ҷумҳурии дигар дар финал қарор дошт. Танҳо дар охир маълум шуд, ки Тоҷикистон ҷои чаҳорумро ишғол кардааст. Ҳар сеи онҳо - Юрий, Михаил ва Владимир Панков - аз ҷониби коршиносон қайд карда шуда, ба ҳайати олимпӣ шомил шуданд".

Юрийи 18-сола дар муҳорибаи якка, аллакай дар марҳилаи пешакӣ, аз Николай Федулов ва Ярилвис Кобасов - аъзои кунунии тими миллии ИҶШС пеш гузашт. Ҳамин тавр, Лобанов ҳуқуқи оғоз ба шиноварии ҳалкунандаро ба даст овард ва дар ҷои сеюм ба Владас Чесиунас аз Литва мағлуб шуд, ки баъдтар шарики Лобанов дар ҷуфти каноэ дар БO-72 Мюнхен шуд.

"Ҷавони душанбегӣ баъди мусобиқаи душвор - каме ошуфта хаста менамуд бори аввал ба шоҳроҳи баланд мебарояд. Дар хатти парчам се дирафш оҳиста баланд мешавад ва дар байни онҳо Парчами Ҷумҳурии Тоҷикистон аст", - мегӯяд Фролов.

Роҳ аз Ҳисор то ба Мехико

Аммо муваффақияти асосии Юрий ҳанӯз дар пеш буд. Дар ин миён, ӯро рӯзҳои варзишии вазнин - 35-40 км қаиқрони кӯли Комсомол, дар канали Ҳисор ва баъзан ҳамроҳ бо як даста дар кӯли баландкӯҳи Искандаркӯл интизор буданд.

Ва ҳамин тавр дастаи мунтахаби ИҶШС ба Олимпиадаи Мюнхен омад.

Тибқи ёдрасҳои Фролов, оғози канали Фёлдмохинг барои пирӯзмандони шӯравӣ воқеан як хушбахтии воқеӣ гардид.

Чемпионы Олимпиады в Мюнхене по гребле на каноэ-двойке В.Чесюнас и Ю.Лобанов
© Sputnik / Юрий Сомов
Чемпионы Олимпиады в Мюнхене по гребле на каноэ-двойке В.Чесюнас и Ю.Лобанов

Онҳо аз ҳафт маҷмӯи тилло шаштояшро ба даст оварданд. Юрий Лобанови 19-сола ва Владас Чесиунаи 32-сола буданд, ки дар ғалабаи флоти хурди ИҶШС саҳми бузург гузоштанд.

"Лобанов ва Чесунас дар даври ниҳоӣ дар масофаи 1000 метр аз ҳама рақибон қатъиян дур шуданд. Чунин ба назар мерасид, ки ҳеҷ чиз наметавонад ҷараёнро тағйир диҳад. Аммо вақте ки ба марра се сад метр монд, ин ғайричашмдошт рух дод", - идома медиҳад журналист. Пешсаф - киштии Шӯравӣ 200 метр мондагӣ то хатти марра рақибон бинӣ ба бинӣ мераванд. Мардум дар ҳаяҷонанд: кӣ ғолиб хоҳад шуд? Ду гуруҳ дар як вақт хатти ниҳоиро убур карданд ва танҳо баъди дар табло пайдо шудани номи ғолибон муайян шуд, ки Лобанов ва Чесюнас танҳо заррае пеш буданд".

Ҳамин тавр, Юрий Лобанов аввалин қаҳрамони олимпӣ дар таърихи Тоҷикистон гардид.

Илова бар ин, варзишгари ҷавон ҳисобро барои медалҳои тиллоии сафи сафирони ҶШС Тоҷикистон, ки дар чемпионатҳои ҷаҳон ба даст овардаанд, боз кард.

Дуруст аст, ки румиёни саркаш бори дигар дар масофаи як километр дахолат карданд. Ин дафъа онҳо интиқом гирифтанд – рақибон қаиқронҳои дунафараро заррае гузаштанд ва онҳоро аз мукофоти олӣ маҳрум карданд.

Ба гуфтаи Фролов, иштироки қаиқронҳои Тоҷикистон дар чемпионати ҷаҳон дар Мексика як сол пас, ҳодисаи диданӣ шуд. Пас аз он се варзишгар аз Душанбе - бародарон Лобановҳо ва Николай Суровитский - ба чемпионати ҷаҳон роҳхат гирифтанд.

Бори дигар, ӯ ва Чесунас, дар масофаи аввал якбора - 1000 ва 10000 метра аввалин шуданд. Гузашта аз ин, дар тӯли дарозтарин - экипажи Шӯравӣ аз рақибон 700 метр пеш рафтанд! Дар натиҷа, аз панҷ медали тиллоӣ, ки дастаи шӯравӣ дар қаиқронӣ гирифтаанд, се нафар ба дӯши ҶШС Тоҷикистон рост омад.

Мактаби ҷиддии Тоҷикистон

Баъдан Югославия буд ва соли 1977 Булғористон, ки савора аз ИҶШС бори дигар мақоми яке аз қавитарин дастаҳои миллии ҷаҳонро тасдиқ кард.

Рост аст, ки мураббиён шубҳа доштанд, ки варзишгари 25-сола дар се масофа дар ҳафт мусобиқа рақобат карда метавонад. Аммо, ӯ натанҳо мағлуб шуд, балки ба ҷоизаҳои чашмдошт - ду тилло ва як биринҷӣ баргашт.

"Петренко ва Лобанов, қаҳрамонҳои "Иттиҳоди Шӯравӣ", - ба рақибони худ ҳеҷ гуна умеди ғолибият намегузоштанд ва даҳ километраро ба осонӣ ва бисёр тез анҷом медоданд".

Муваффақияти охирини устоди қаиқрони Душанбе машҳурият дар Олимпиада-80 дар Маскав буд, ки дар он муборизаи сахт Юрий тавонист барои кишвар медали биринҷӣ ба даст орад.

Замоне, ки Ибрагим Ҳасанов, худаш варзишгар ва мураббии хуб буд, як бачаи кунҷков як варзишгари ғайриоддӣ ва якравро дид, ки қодир аст ба қуллаҳои баланд бирасад ва содиқона ба рақобат сар кунад. Воқеан, Лобанов худро ба чизе таслим кард, ки ягона чизи барои ӯ арзанда ва воқеӣ ҳисобида мешавад - варзиши калон, ки аз бисёр “бузургҷуссаҳо” -и ин ришта дар интизом бартарӣ дошт.

Олимпийский чемпион Юрий Лобанов
© Sputnik / Владимир Первенцев
Олимпийский чемпион Юрий Лобанов

Варзишгари номдор касби варзишии худро соли 1980 фавран пас аз Олимпиадаи Маскав ба итмом расонда, сармураббии тими миллии Тоҷикистон оид ба зқаиқронӣ ва каноэ шуд. Ҳангоми тарк кардани тими миллӣ ӯ барои пирӯзӣ дар Бозиҳои олимпӣ ва чемпионатҳои ҷаҳон 14 медал дошт. Нӯҳтои онҳо тилло буданд.

Дар таърихи варзиш, Юрий Лобанов на танҳо рӯйхати пурраи мукофотҳоро ба даст овардааст, балки мактаби заврақронии тоҷикро, ки муддати тӯлонӣ дар тамоми фазои пасошӯравӣ яке аз беҳтаринҳо боқӣ мондааст, асос гузоштааст.

Барчаспҳо:
қаҳрамони ҷаҳон, қаҳрамон, қаиқронӣ, қаиқронӣ, Олимпиада

Мавзӯъҳои асосӣ