07:25 17 сентябри 2019
Пахши мустақим
  • USD9.69
  • EUR10.70
  • RUB0.15
Мавзӯҳо
  • Председатель Китая Си Цзиньпин и президент Таджикистана Эмомали Рахмон в Пекине
    Таҷдиди ахир: 14:30 04.09.2017
    14:30 04.09.2017

    Эмомалӣ Раҳмон дар Чин

    Раисҷумҳури Тоҷикистон рӯзи 30 август ба Чин сафар кард. Дар ин сафар раисҷумҳур бо кишвардори Чин ва якқатор соҳибкорону тоҷирон ва дигар кормандони олимартабаи ин кишвар дидору гуфтугӯ кард. Ҳамчунин Эмомалӣ Раҳмон дар нишасти БРИКС ширкат хоҳад кард.

  • Спартакиада в честь алмазного юбилея
    Таҷдиди ахир: 11:00 26.08.2017
    11:00 26.08.2017

    Ҳафтаи фарҳанги ВМКБ дар вилояти Суғд

    Аз 21 то 26-уми августи соли 2017 дар вилояти Суғд, Ҳафтаи фарҳангии вилояти мухтори Кӯҳистони Бадахшон баргузор шуд. Дар тӯли ин рӯзҳо фарҳангиёни Бадахшон ҳунари худро ба суғдиён намоиш дода бо мардуми ин сарзамин ошно шуданд.

  • Сел дар Дарвоз
    Таҷдиди ахир: 14:15 14.07.2017
    14:15 14.07.2017

    Сел дар Дарвоз

    Рӯзи 8 ва 9 июл аз дараҳое дар каронаи афғонистонии Дарвоз селу гилшор фурӯ рехта ва бистари рӯди Панҷро дар ду ҷо баст. Дар паи фурӯ рехтани селу гилшор дар бахшҳои Нусай, Шикай ва Кӯфоб дар Афғонистон 14 кас куштаву 20 кас захмӣ ва дар 143 хона куллан ва 55 хона қисман вайрон ва 16 нерӯгоҳи хурди барқобӣ, 22 ҷӯйбор, 13 бунгоҳи обрасонӣ, 2,5 килуметр роҳ ва 11 пул нобуд шуданд. Дар Тоҷикистон сокинони деҳаи Хостави ноҳияи Дарвоз зиён диданд.

  • Пожар на складе, архивное фото
    Таҷдиди ахир: 14:20 05.07.2017
    14:20 05.07.2017

    Сӯхтор дар Тоҷикистон

    Аксаран дар Тоҷикистон бозорҳо оташ мегиранд. Сабабҳои сӯхтор гуногун аст, вале аксаран мақомот сабаби сӯхторро расиши кӯтоҳ мегӯянд.

  • Президент РТ Эмомали Рахмон, архивное фото
    Таҷдиди ахир: 09:33 15.06.2017
    09:33 15.06.2017

    Сафари раисҷумҳури Тоҷикистон ба Арманистон ва натиҷаҳои он

    Раиси Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон бо даъвати раисҷумҳури Арманистон Серж Саргсян 14 - 15 июн ба Иравон сафар кард.

  • Тарона, рақс, фейеверк: Рӯзи Ваҳдати миллӣ дар Душанбе таҷлил шуд
    Таҷдиди ахир: 09:00 09.06.2017
    09:00 09.06.2017

    Ҷашни 20 -солагии Ваҳдати миллӣ дар Тоҷикистон

    27-уми июни соли ҷорӣ аз имзои Қарордоди сулҳ 20 сол сипарӣ мешавад. Дар Тоҷикистон ба ин пешвози ҷашн омодагиҳо ҷараён доранд. Ҷоизи қайд аст, ки ҷашни асосӣ дар шаҳри Ваҳдат бо иштироки раисҷумҳури Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон таҷлил хоҳад шуд.

  • Теракт в Иране
    Таҷдиди ахир: 14:55 07.06.2017
    14:55 07.06.2017

    Ҳамлаи ҷангиёни "Давлати исломӣ" ба Эрон

    Имрӯз, 7 июн ҷангиёни гурӯҳи тундрав ба бинои парлумони Эрон ва оромгоҳи Оятуллоҳ Хумайнӣ дар Теҳрон ҳуҷум карданд. Дар паи он ҳадди ақал 12 нафар кушта ва ҳудуди 40 тани дигар захмӣ шудаанд. Масъулияти ҳамларо гурӯҳи "Давлати исломӣ" ба дӯш гирифт.

  • Священный праздник Ид аль-Фитр: как в Душанбе отметили Иди Рамазон
    Таҷдиди ахир: 09:00 30.05.2017
    09:00 30.05.2017

    Моҳи мубораки Рамазон - 2017

    Моҳи мубораки Рамазон дар Тоҷикистон аз 27 май шурӯъ шуда, 25 июн ба анҷом мерасад.

  • Дни культуры Узбекистана в Таджикистане
    Таҷдиди ахир: 10:13 11.05.2017
    10:13 11.05.2017

    Пас аз 25 сол: дӯстии Тоҷикистону Узбакистон

    Баъди 25-соли истиқлолият барои аввалин бор дар Тоҷикистон рӯзҳои фарҳанги Узбакистон баргузор мешавад. Ин чорабинии фарҳангӣ аз 9 май то 13 ҳамин моҳ идома хоҳад кард

  • Праздничный салют в честь 71-й годовщины Победы в ВОВ в городах России
    Таҷдиди ахир: 12:38 03.05.2017
    12:38 03.05.2017

    "Ҳанги ҷовидон" дар Тоҷикистон: ёде аз ҶБВ

    Cолҳои ҶБВ аз аҳолии 1,5 милюнии Тоҷикистон камубеш 300 ҳазор кас ба ҷанг рафта, беш аз 100 ҳазор кас аз онҳо шаҳид шудаанд. Аз ин шумор 55 ҳазор сарбозу афсар бо нишону медолҳо ва 54 кас бо болотарин унвони кишвар - Қаҳрамони Иттиҳоди Шуравӣ сарфароз гардиданд.

  • Пешвоз
    Таҷдиди ахир: 09:24 27.04.2017
    09:24 27.04.2017
  • Ёдгоҳи кушташудагон дар инфиҷори метрои Петербург
    Таҷдиди ахир: 17:19 03.04.2017
    17:19 03.04.2017

    Инфиҷор дар метрои Санкт-Петербург

    3 апрел дар метрои шаҳри Санкт-Петербург, дар роҳи миёни истгоҳҳои "Сенная плошад" ва "Технологический институт - 2" инфиҷор рух дод.

    Бино бар охирин омор, дар ин инфиҷор 14 кас кушта ва беш аз 40 кас захмӣ шудааст.

    Кумитаи бозҷӯии Русия ин инфиҷорро "амалиёти теруристӣ" хонда ва авомилу шароити онро бозҷӯӣ дорад.

  • Праздничные мероприятия в праздник Навруз в Душанбе, архивное фото
    Таҷдиди ахир: 14:26 19.03.2017
    14:26 19.03.2017

    Наврӯз-2019 дар Тоҷикистон

    Наврӯз - ҷашни баробаршавии рӯзу шаб ва оғози соли ҷадиди кишоварзӣ дар халқҳои эронитабор ва бархе аз қавмҳои турктабори Қазоқистон, Осиёи Миёна ва Хурд, Эрон ва ҳамчунин миёни бошқирдҳо ва тоторҳо мебошад.

    Наврӯз дар тарҷума аз забони форсӣ (тоҷикӣ) "рӯзи нав" аст. Аз он дар рӯзи баробаршавии шабу рӯз - 21 март таҷлил мешавад. Наврӯз нишони бедории табиат ва инсон, покизагии рӯҳ ва оғози ҳаёти нав аст.    

    Пайдоиши Наврӯз
    Бояд гуфт ки манша ва замони пайдоиши Наврӯз, ба дурустӣ маълум нест. Аммо ин ҷашн таърихи зиёда аз сеҳазорсола дорад ва куҳантарин оини миллӣ дар ҷаҳон ба шумор меравад.

    Абурайҳони Берунӣ донишманд ва олими қарни даҳум дар китоби машҳури худ "Осор-ул-боқия" аз забони Алӣ бинни Яҳё навиштааст, ки "Рӯзи Наврӯз ягона рӯзест, ки тағирнопазир аст" ва дар китобаш "Ал-тафҳим" менигорад ки "нахустин рӯз аст аз Фарвардинмоҳ ва аз ин ҷиҳат рӯзи нав карданд, зеро ки нишонии соли нав аст".

    Ҳикояту ривоятҳо дар бораи иди Наврӯз хеле бисёранд. Абурайҳони Берунӣ дар китоби "Ал-тафҳим" овардааст, ки

    "Чун Ҷамшед ба подшоҳӣ расид, динҳо аз нав кард ва ин кори хеле бузург ба назар омад ва он рӯзро, ки рӯзи тоза буд, Чамшед ид гирифтӣ, агарчи пеш аз он ҳам Наврӯз бузургу муаззам буд"

    Бояд зикр намуд, ки мувофиқи маълумоти хондашуда аз осори Абурайхон Берунӣ чунин хулосабарорӣ кардан мумкин аст, ки - ин донишманд, ба таври густурдае дар бораи ҷашн гирифтани Наврӯз сухан мегӯяд ва дар таҳқиқоти хеш барои шинохти рамзу рози оинҳо ва маросимҳои гуногун, на танҳо ганҷинаҳои куҳанро мековад ва дарҳои онҳоро ба рӯи хонандагони асари гаронбаҳояш мекушояд, балки аз амалнамоӣ аз суннатҳои дерина дар рӯзгори худ низ, хабар медиҳад ва ошкоро мегӯяд, ки мардумони давронаш бо покиза гардонию навсозии ҳамаи афзорҳо ва дастмояҳои зиндагӣ ва оростану пиростани хонаву кошона аз Наврӯз истиқбол менамуданд.

    Таърихи пайдоиши маросими Наврӯз
    Иди Наврӯз ин ҷашни оғози баҳор ва соли нави мардуми форс мебошад. Наврӯз дар луғатҳо ба маънои "рӯзи нав" ва "тоза", "рӯзи нахустин", аввали рӯзҳои сол, яъне рӯзе ки соли нав аз он оғоз мегардад омадааст. Дар ин маврид Абурайҳони Берунӣ донишманд ва олими қарни даҳум дар китоби машҳури худ "Осор-ул-боқия" аз забони Алӣ бинни Яҳё навиштааст, ки "Рӯзи Наврӯз ягона рӯзест, ки тағйирнопазир аст".

    Бояд гуфт ки манша ва замони пайдоиши Наврӯз, ба дурустӣ маълум нест. Аммо ин ҷашн таърихи зиёда аз сеҳазорсола дорад ва куҳантарин оини миллӣ дар ҷаҳон ба шумор меравад. Дар баъзе аз матнҳои куҳан аз ҷумла "Шоҳнома"-и Ҳаким Фирдавсии Тусӣ, шоҳ Ҷамшед ё ин Каюмарс ба унвони поягузори Наврӯз муаррифӣ шудаанд. Падидоварии Наврӯз дар Шоҳномаи Фирдавсӣ, ба ин гуна ривоят шуда аст, ки Ҷамшед дар ҳоли гузаштан аз Озарбойҷон, дастур дод то дар онҷо барои ӯ тахте бигузоранд ва худаш бо тоҷи зарин бар рӯи тахт бинишаст. Бо расидани нури хуршед ба тоҷи заррини ӯ, ҷаҳон нӯронӣ шуд ва мардум шодмонӣ карданд ва он рӯзро Наврӯз номиданд.

    Ба Ҷамшед бар гавҳар афроштанд,

    Мар он рӯзро рӯзи нав хонданд.
                               Абулқосим Фирдавсӣ
    Бархе аз ривоёти таърихӣ оғози Наврӯзро ба бобулиён нисбат медиҳанд. Бар тибқи ин ривоётҳо, ривоҷи Наврӯз дар сарзамини Форс ба соли 538 пеш аз мелод, яъне замони ҳамлаи Куруши Кабир ба Бобул боз мегардад, ки маҳз ӯ Наврӯзро ҷашни миллӣ эълом кард. Вай дар ин рӯз барномаҳоеро барои сарбозон, поксозии маконҳои ҳамагонӣ ва хонаҳои шахсӣ ва бахшиши маҳкумон иҷро менамуд. Ин оинҳо дар замони подшоҳони дигари Ҳахоманишиён низ баргузор мешудааст. Замони Дорои якум, маросими Наврӯз дар тахти Ҷамшед баргузор мешуд.

    Албатта дар сангнабиштаҳои баҷомонда аз даврони Ҳахоманишиҳо, ба таври мустақим ишорае ба баргузории Наврӯз нашудааст, аммо баррасиҳо бар рӯи ин сангнавиштаҳо нишон медиҳад, ки мардум дар даврони онҳо бо ин ҷашн ошно будаанд ва Ҳахоманишиён Наврӯзро бо шукӯҳи бузурге ҷашн мегирифтаанд.

    Санадҳои таърихӣ шаҳодат медиҳад, ки Дорои I ба муносибати Наврӯз дар соли 414 қабл аз мелод сиккае аз ҷинси тилло зарб намуд, ки дар як сӯи он сарбозе дар ҳоли тирандозӣ нишон дода шудааст. Ҳамчунин дар баъзе ривоёт, аз Зардушт ба унвони бунёдгузори Наврӯз номбар шуда аст.

    "Ҳафтсин", "ҳафтшин" ва сумалак хони наврӯзӣ мебошанд
    "Ҳафтсин" хони наврӯзист, ки дар ҷашни наврӯзӣ бо маводи гуногун, аз ҷумла бо 7 намуд чизе, ки бо ҳарфи форсии "Син" шурӯъ мешаванд, оро ва зеби зиннат дода хоҳанд шуд: синҷид, сабза, самок, сир, суманак, сикка ва сирко.

    Ба ҷуз маводи мазкур рӯи сурфаи наврӯзӣ зарфи об бо моҳии сурх, оина, шамъдон, хушкбору тарбор, ширинӣ, тухми мурғ ва дигар хӯроку ғизоҳои лазиз гузошта мешуданд. Албатта, дар аҳди қадим гузинаҳои (вариантҳои) дигари ҳафтсин ба мисли "ҳафтшин" ва "ҳафтмим" вуҷуд доштанд. Масалан, гузоштани "ҳафтшин"-ро ниёгони мо чунин тасвир намудаанд:

    Рӯзи Наврӯз дар замони Каён,
    Мениҳоданд мардуми Эрон,
    Шаҳду ширу шаробу шаккари ноб,
    Шамъу шамшоду шойеъ андар хон.

    Ба ақидаи дигар, дар баробари дастархони “ҳафтсин” омода намудани дастархони “ҳафтшин” низ роиҷ аст, ки дар он ҳафт маводе, ки аз ҳарфи шин (ш) шурӯъ мешаванд, гузошта мешаванд: шакар, шарбат, ширинӣ шамъ, шона, шир, шароб.

    Ҳамин тариқ, баъзан вақт то субҳи содиқ маросими суманакпазӣ идома меёбад ва ин одати ориёӣ асрҳои аср идома ёфта, то замони мо расидааст.

    Маросими дигаре, ки дар иди Наврӯз ба ҷо оварда мешавад, “хонатаконӣ” ном дорад ва яке аз ҷузъҳои муҳиму ҳатмии ин ҷашни фархунда арзёбӣ мегардад. Ин одат чунин аст, ки дар арафаи ид тамоми ҷиҳохи хона шуставу пок карда карда шуда, ашёи кӯҳнаю фарсуда аз хона берун карда мешавад, дару девори хонаҳо тармиму рангубор карда шуда, ба қадри имкон асбоби рӯзгор бо намунаҳои нав иваз карда мешаванд, дар хона гулу хушбӯиҳо гузошта мешаванд, пардаи тирезаҳо ва тамоми ашёи матоъгин шустаю дарзмол ва ба тартиб дароварда мешаванд.

    Ҳар касе ба андозаи имконоти худ меваю сабзавот, қанду қурсу ширинӣ, мағзу мавиз, шарбату хуришҳои гуногун харидорӣ менамояд ва дар ҳар хонадон дастархони идона ороста мешавад.

    Бояд қайд кард, ки бо пешниҳоди Тоҷикистон 19 феврали соли 2010 Маҷмаи умумӣ Созмони Милали Муттаҳид қатъномаеро қабул кард, ки тибқи он ҷашни Наврӯз мақоми байналмиллалӣ касб намуд. Иди Наврӯз соли 2009 аз ҷониби Кумитаи ҳифзи мероси фарҳангии Созмони Милали Муттаҳид расман ба феҳристи ЮНЕСКО оид ба мероси башарияти фарҳанги ҷаҳонӣ дохил гардид. Истиқболи Иди байналмилалии Наврӯз баъд аз қатъномаи Маҷмаи умумӣ Созмони Милали Муттаҳид дар Ҷумҳурии Тоҷикистон дар сатҳи байналмиллалӣ ҷашн гирифта мешавад. 21 март-24 март - дар Тоҷикистон ҷашни Иди байналмилалии Наврӯз баргузор мегардад.

  • Президент России Владимир Путин (слева) и президент Таджикистана Эмомали Рахмон перед началом заседания очередной сессии Совета коллективной безопасности Организации Договора о коллективной безопасности (ОДКБ) в Кремле
    Таҷдиди ахир: 11:56 27.02.2017
    11:56 27.02.2017

    Сафари президенти ФР Владимир Путин ба Тоҷикистон

    Президенти ФР Владимир Путин имрӯз, 27-уми феврал ба Тоҷикистон меояд. Дар рафти сафар президенти ФР бо раисҷумҳури Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон мулоқот мекунад. Дар назар аст, ки зимни мулоқот сарони кишварҳо ҳамкориҳои дуҷонибаро муҳокима карда, чанд созишномаи нав ба имзо расонанд.

  • Самолет авиакомпании Сомон Эйр, архивное фото
    Таҷдиди ахир: 10:57 10.02.2017
    10:57 10.02.2017

    Ҳодисаи таърихӣ: оғози парвози Душанбе-Тошканд баъди 25-сол

    Парвозҳои мустақим байни Тоҷикистон ва Узбакистон баъди 25-сол, расман 20-уми феврали соли 2017 оғоз мешавад. Имрӯз парвози аввалин хатсайри озмоишӣ баргузор шуда, тариқи ин хатсайр дар баробюари роҳбарияти ширкати ҳавоии "Сомон Эйр" мусофирон низ парвоз карданд.

  • Метель в Бостоне
    Таҷдиди ахир: 14:06 02.02.2017
    14:06 02.02.2017

    Бориши барф дар Тоҷикистон ва оқибатҳои он

    Чанд рӯзи ахир дар Тоҷикистон бориши барф мунтазам идома дорад. Дар роҳҳои мошингарди Душанбе-Хуҷанд, Душанбе - Ҷиргатол, Душанбе-Рашт, Душанбе-Тавилдара, Душанбе-Хоруғ, Хоруғ-Ишкошим, Хоруғ-Мурғоб роҳҳо ях баста боиси марги чандин нафарон гардид.

  • Взлет самолета Airbus A330, архивное фото
    Таҷдиди ахир: 09:43 23.12.2016
    09:43 23.12.2016

    Алоқаи ҳавоии Русия ва Тоҷикистон

    Дар бастагӣ бо масъалаи парвози ширкати "Ямал", ҷониби Русия алоқаи ҳавоиро барои ширкати "Сомон Эйр" баст. Акнун аз Тоҷикистон танҳо як ширкат-"Тоҷик Эйр" ба Русия парвоз мекунад.

  • Президентские выборы в Узбекистане, архивное фото
    Таҷдиди ахир: 11:16 02.12.2016
    11:16 02.12.2016

    Интихоботи президентӣ дар Узбакистон

    Интихоботи президентӣ дар Ҷумҳурии Узбакистон санаи 4-уми декабри соли 2016 баргузор мегардад. Роҳбари давлат ба мӯҳлати панҷ сол интихоб карда мешавад. Бино ба КМИ дар кишвар 9381 ҳавзаи интихоботӣ ташкил шуда, 21,4 миллион нафар бояд дар интихобот овоз диҳад.

  • Пожар, архивное фото
    Таҷдиди ахир: 20:23 22.11.2016
    20:23 22.11.2016

    Сӯхтор дар майдони сохтмонӣ дар Тюмени Русия

    Дар пайи сар задани сӯхтор дар майдони сохтмонии "Абсолют Агро"-и вилояти Тюмен, ҳафт муҳоҷири тоҷик ба ҳалокат расида, се каси дигар бо ҷароҳатҳои вазнини ҷисмонӣ дар беморхона бистарӣ шуданд. ВКХ-и ҶТ аз ҷониби Русия таҳқиқи воқеъбинонаи сӯхторро талаб кард.

  • Белый Дом в Вашингтоне. Архивное фото
    Таҷдиди ахир: 19:07 09.11.2016
    19:07 09.11.2016

    Интихоботи президенти Иёлоти Муттаҳидаи Амрико

    Интихобот дар ИМА санаи 8-уми ноябри соли равон бургузор шуд. Аввал раъйпурсӣ дар 50-иёлоти Муттаҳидаи Амрико гузаронида мешавад. Ғолибон дар ҳар як иёлот овозҳои худро дорад. Барои ба симмати президентӣ интихоб шудан номзад бояд 270 овоз гирад.