Украина: солгарди буҳрон

© AP / Andreea AlexandruУкраинские болельщики танцуют перед матчем чемпионата Европы в Бухаресте
Украинские болельщики танцуют перед матчем чемпионата Европы в Бухаресте  - Sputnik Тоҷикистон, 1920, 25.08.2021
Рӯзи 24 август Украина 30 -солагии истиқлолияти расмии худро бо ифтихор ҷашн мегирад. Аммо маҳз дар замони эълони истиқлоли Украина (ҳатто пеш аз парокандашавии расмии ИҶШС) буҳрони Украина оғоз ёфт, на дар соли 2014 ва на соли 2004, тавре ки маъмулан гумон меравад
Ҳанӯз аз он замон, роҳбарони ҷумҳурии шӯравӣ, риёкорона нияти сохтани давлати муосирро бар принсипи шаҳрвандӣ эълон карда, воқеан роҳи сохтани давлати аз ҷиҳати этникӣ покро пеш гирифтанд. Ин интихоб ҳама мушкилоти минбаъдаро пешакӣ муайян кард.
Баръакси Латвия ва Эстония, ки якбора муассисаи ғайрирезидентҳоро алайҳи ҷомеаҳои маҳаллии русӣ ҷорӣ кард, миллатгароёни украинӣ тадриҷан фишорҳояшонро афзоиш доданд.
Аз ин рӯ, кишварҳои Балтика, ҳангоми эҷоди худ буҳрони нисбатан заифи сиёсиро аз сар гузаронида буданд, тавонистанд ҳама гуна имкони муқовимати русҳои маҳаллиро боздоранд.
Сторонники президента Украины и кандидата в президенты Петра Порошенко выкрикивают лозунги на митинге перед политическими дебатами Порошенко - Sputnik Тоҷикистон, 1920, 24.08.2021
Демократия дар сухан: чигуна Украина кишвари таъқибу сензура шуд
Дар ибтидои солҳои 90 -ум Русия аз ҷиҳати сиёсӣ, иқтисодӣ ҷолиб набуд ва як қисми назарраси русҳои кишварҳои назди Балтика бо ҳар қимате ба ҷомеаҳои маҳаллӣ дохил шуданро афзалтар медонистанд.
Онҳое, ки комилан тоқатфарсо буданд, бо истифода аз он, ки қариб то охири солҳои 90 -ум қонунгузории муҳоҷирати Русия барои муҳоҷират хеле мусоидбуд, ба Русия кӯчиданд.
Ҳамин тариқ, ҷомеаи русҳо дар соҳилҳои Балтика тақсим шуд ва нерӯҳое, ки ба муқовимат омода буданд, дар канор монданд.

Аввал дар бораи русҳо

Украина роҳи дигарро пеш гирифт. Аз ҷиҳати қонунӣ, ҳуқуқҳои русҳо муддати тӯлонӣ амалан поймол намешуданд. Украиникунонӣ суст сурат гирифт ва аксарияти аҳолӣ онро амалан эҳсос накарданд.
Дар муддати тӯлонӣ, ин имкон дод, ки сулҳи қавмӣ ҳифз карда шавад ва дар асоси ихтиёрӣ русҳои маҳаллӣ ба украинҳои воқеӣ (на дар шиноснома) табдил дода шаванд.
Аммо аз соли 2005 (ибтидои раёсати Юшенко) давлат ба қонунгузорӣ ва иҷрои квотаҳои забон дар расонаҳо, фарҳанг ва санъат шурӯъ мекунад. Мақомоти расмӣ аз он изҳори норозигӣ мекунанд, ки дар кӯчаҳои аксари шаҳрҳои Украина танҳо забони русӣ садо медиҳад.
Украинизатсияи маҷбурии таҳсил оғоз мешавад. Мактабҳои русӣ дар пойтахти Украина ба элита табдил меёбанд, зеро барои аҳоли чаҳор миллионӣ (расман 2,6 миллион) шаҳр камтар аз даҳ мактаб боқӣ мондаанд. Дар Ғарби Украина таҳсил бо забони русӣ қариб пурра аз байн меравад.
Таблиғи давлатӣ тадриҷан дар сари онҳо идеяи пастравии шахсонеро оғоз мекунад, ки худро украинӣ меҳисобанд (ё танҳо дар Украина зиндагӣ мекунанд) ва "забонро ёд нагирифтаанд".
Киев, Украина - Sputnik Тоҷикистон, 1920, 24.08.2021
Асорати сиёсӣ ва қарзӣ: Иттиҳоди Аврупо ба Украина чӣ дод
Аксарияти шаҳрвандони русзабони Украина забони украиниро медонистанд, зеро он ҳатман дар барномаи мактабии Украина омӯхта мешуд, танҳо одамон бо забони модарии худ муошират карданро афзалтар медонистанд, ки онро аз лаҳзаи таваллуд дар оила мешуниданд.
Аммо тезиси обрӯи пасти русоне, ки забони украиниро намедонанд, ба кор шурӯъ кард. Ва одамон ба интихоб шурӯъ карданд. Қисме маҷбур шуд, ки дар ҳаёти ҳаррӯза бо забони украинӣ суҳбат кунад. Ин муҳим нест ва "ватандӯстони ҳақиқӣ" то ҳол касонеро, ки бо лаҳҷаи русӣ бо забони украинӣ ҳарф мезананд, ҳамчун "москвитии нафратовар" мебинанд. Қисме ба эътироз оғоз кард.
Аз ҷониби дигар, давлат ба фишурдани нодонони забон идома дод, ки ҳатто фаъолони русзабони Майданро, ки худро украинҳои патентдор меҳисобанд, бар зидди худ гардонд ва аз он ки саҳми онҳо дар дур кардани Украина аз Маскав, ба назар гирифта нашудааст.

Сипас миллатгароҳо ба амал медароянд

Дар натиҷа, имрӯз воқеияти этнополитикии бениҳоят рангоранги украинӣ боз ҳам бештар пароканда шудааст.
Русҳои муқими Украина ба онҳое тақсим мешаванд, ки ба Русия рафтан мехоҳанд ва онҳое, ки орзуи барқарор кардани ягон сохтори иттифоқиро доранд, ки дар он Маскав ба идоракунии Украина дахолат намекунад, ба истиснои ҳолатҳое, ки барои сохтани чизе пул медищад.
Аз ҷониби дигар, украинҳо ба онҳое тақсим мешаванд, ки бар он ақидаанд, ки Украина бояд таҷрибаи худро бо президентҳо идома диҳад, то вақте ки кишвардоре пайдо мешавад ва онҳо бо Иттиҳоди Урупо ва НАТО якҷо мешавад ва ҳама мушкилот худ аз худ ҳал мешаванд.
Гурӯҳи дигар онҳое ҳастанд, ки мехоҳанд дар қаламрави Украина автарки этникӣ эҷод кунанд, ки онҳо онро инкубатори "нажоди олӣ" -и оянда мешуморанд. Ва боз фаъолони русзабони Майдон ва "қаҳрамонони АТО" ҳастанд, ки таҳқир мешавандк эҳсос мекунанд, ки онҳо на рус ва на украинӣ ҳастанд.
Экономический эксперт, публицист Михаил Хазин  - Sputnik Тоҷикистон, 1920, 21.08.2021
Михаил Хазин: элитаи Украина на дар фикри давлат, балки дар фикри дуздидан аст
Тавре ки шумо мебинед, кишваре, ки дар давлати ташаккулёбандаи чунин вазъияти душвор қарор дорад, аз субот хеле дур аст. Дар айни замон, вазъият аз он далолат мекунад, ки элитаи аз гурӯҳҳои молиявӣ ва сиёсӣ низ бениҳоят номуттаҳиданд, зеро мубориза барои украинизатсия боиси иқтисоди фалокатбор шудааст.
Ҷомеа низ ба ҳамин мушкилот дучор шуд. Дар шароити норасоии фалокатовари ҷойҳои корӣ, суқути маоши воқеӣ ва болоравии нарх, ҳадди ақал даҳ миллион (тибқи маълумоти расмии Украина) шаҳрвандони кишвар пайваста дар хориҷи кишвар кор мекунанд.
Пессимистҳо ҳатто дар бораи 15 миллион нафар сухан мегӯянд. Бо дарназардошти он, ки имрӯз аҳолии воқеии доимии Украина, тибқи ҳисобҳои оптимистӣ, 35 миллион нафар аст (пессимистҳо дар бораи 25 миллион мегӯянд), ин маънои онро дорад, ки тақрибан дар ҳар як оилаи украинӣ касе дар хориҷа аст.
Ман медонам, ки дар Украина ҳазорон оилаҳое ёфт мешаванд, ки дар онҳо ҳеҷ кас дар хориҷа кор намекунад ва худро олӣ эҳсос мекунад. Мо дар бораи рақамҳои миёна гап мезанем ва дарк мекунем, ки хешовандони Зеленский, Кучма ё Тимошенко ба кор дар хориҷа ниёз надоранд (онҳо ҳатто метавонанд касеро аз хориҷа барои нигоҳубин бигиранд).
Аммо ин некӯаҳволиро шумораи зиёди оилаҳое ҷуброн мекунанд, ки Украинаро пурра боқӣ гузоштанд, аксарашон абадан. Далели он аст, ки ҳатто маълумоти Русия ва Украина дар бораи гузаштан аз шаҳрвандии Украина ба шаҳрвандии Русия қариб бо чор дараҷаи бузургӣ фарқ мекунанд.
Дар тӯли панҷ сол, Русия ба шаҳрвандони Украина қариб як миллион шиноснома додааст (бидуни Қрим), дар ҳоле ки Украина бовар дорад, ки дар ин муддат камтар аз ним ҳазор шаҳрвандони худро аз даст додааст.
Аммо дар тӯли 30 сол ҳар сол ба ҳазорҳо ва ҳатто даҳҳо ҳазорҳо шиносномаҳои венгерӣ, руминӣ, кортҳои лаҳистонӣ дода мешаванд. Украинҳо шаҳрвандии Италия, Португалия, Британияи Кабир, Олмон, Австралия, Канада, ИМА -ро мегиранд.
Яъне, ҳатто баҳодиҳии харобиовари сохторҳои расмии украинӣ, ки вазъи демографии кишварро тавсиф мекунанд, хеле баҳои баланд дода мешаванд. Аммо ҳатто арзёбиҳои оптимистӣ имкон медиҳанд, ки изҳор намоем, ки ҷомеаи Украина, пӯсида ва қудрат надорад, ки ҳаёти оддии иҷтимоиро барқарор кунад ё давлатдории худро барқарор намояд.
 Украинский государственный флаг прикреплен к забору на украинско-российской границе - Sputnik Тоҷикистон, 1920, 20.08.2021
Чигуна Украина барои кишварҳои пасошӯравӣ дарс шуд
Ҳоло кумаки беруна ҳатмист. Буҳрони Украина аз ҳисоби захираи дохилии Украина ҳалнашаванда аст. Аммо имрӯз дахолати беруна низ аз эҳтимол дур аст. Ҳарчанд ҷомеаи Украина пароканда аст, аммо аксари гурӯҳҳои мухталиф дар мавриди арзёбии нисбатан хушбинона ба ояндаи Украина мувофиқанд.
Касе умедвориро ба расидани "масеҳи" худ идома медиҳад, касе итминон дорад, ки Ғарб ба ҳар ҳол онҳоро намепартояд, касе Русияро интизор аст, аммо ба гунае орзуи ояндаи дурахшони Украина беохир аст ва эҳсоси бартарии украинҳо бар ҳамсоягони онҳо нопадид нашудааст.
Дар чунин вазъият ё таҷовузи ошкоро алайҳи онҳо аз ҷониби Украина, ё наслкушии якхелаи як қисми аҳолии Украина (новобаста аз қавмият, забоншиносӣ, мазҳабӣ ё дигар асосҳо) метавонад кишварҳои ҳамсояро ба дахолат маҷбур кунад.
Гарчанде ки давлат кӯшиш мекунанд ҳатто чунин вазъро пешакӣ ба нақша гиранд, пешгӯии вазъияти мушаххас ва хусусияти хоси мушкилоти ба миён омада қариб ғайриимкон аст.
Ҳамин тариқ, варианти идомаи нобудшавии Украина бо коҳиши минбаъдаи аҳолӣ, коҳиши самаранокии сохторҳои сиёсӣ ва маъмурӣ, соддагардонии робитаҳои иқтисодӣ ва таназзули ҷомеа дар тӯли ду соли оянда эҳтимол боқӣ мемонад.
Коҳишёбии аҳолӣ боиси кам шудани шумораи даҳони гурусна мегардад, харобшавии ниҳоии инфрасохтори иқтисодӣ аз ҷониби худи украинҳо масъалаи барқарорсозии онро аз байн мебарад, таназзули ниҳодҳои сиёсӣ ба эҷоди муассисаҳои нав мусоидат мекунад.
Ҳамин тариқ, роҳи халосӣ аз буҳрони сисолаи Украина, ки дар даҳсолаи охир ба марҳилаи шадид гузаштааст, дар ҳар сурат дахолати беруниро пешбинӣ мекунад, ки бидуни он ин қаламрав ва аҳолии он ба таназзул идома хоҳанд дод.
Бывший президент Украины Виктор Янукович, архивное фото - Sputnik Тоҷикистон, 1920, 18.08.2021
Янукович сабаби асосии табаддулот дар Украинаро гуфт
Ягона мушкил дар он аст, ки чунин мудохила метавонад танҳо дар як вақт ва ҳамоҳанг аз ҷониби ҳамаи кишварҳои манфиатдор сурат гирад ва ин танҳо пас аз музокирот ва созишномаҳои тӯлонӣ, ки ҳанӯз оғоз нашудаанд, имконпазир аст.
Бо назардошти воқеияти кунунии геополитикӣ, шароит барои чунин мудохила метавонад ногаҳон ба вуҷуд ояд ва рӯйдодҳо ба таври ногаҳонӣ инкишоф меёбанд, ки мутобиқи нақшаи қаблан қабулшуда чандон мувофиқ нестанд. Ин дар навбати худ вокуниши сареъ ба муҳити тағйирёбандаро тақозо мекунад.
Таъсири максималӣ дар чунин вазъияти душвор танҳо дар сурате ба даст меояд, ки ҳадафи стратегӣ ва миқдори максималии захираҳое, ки барои расидан ба он сарф мешаванд, пеш аз муҳлат муайян карда шаванд.
Ин албатта як ташхиси ноумедкунанда барои аҳолии Украина мешавад. Аммо он сӣ сол пеш нақши сиёсати хориҷиро интихоб кард ва аз он вақт инҷониб пайваста ин тасмимро тасдиқ мекунад.
Лентаи хабарҳо
0
Нахуст ҷадидҳоНахуст кӯҳнаҳо
loader
Дар нашр
Заголовок открываемого материала